Acht procent van de Belgische vrouwen wordt getroffen door borstkanker. Regelmatig zelfonderzoek kan veel kwaad voorkomen.

Slecht nieuws. In België gaat 1 op 12 vrouwen ooit voor borstkanker onder het mes. Erger nog, als moeder, zus of grootmoeder de ziekte reeds kregen, stijgt de kans tot twintig procent en meer dat je ooit op de operatietafel terechtkomt. Het risico ligt wel lager bij vrouwen die hun eerste zwangerschap hadden voor hun achttien jaar, of die reeds verschillende kinderen ter wereld brachten. Maar zwaarlijvigheid, een verleden met kanker in de andere borst of elders in het lichaam, een laattijdige zwangerschap (boven de vijfendertig jaar) of verschillende vruchtafdrijvingen verhogen het risico op borstkanker. Onderzoek toonde aan dat het gebruik van de pil geen verhoogd risico op borstkanker geeft. Enkel wat zeer jonge pilgebruiksters betreft, zijn de meningen van de wetenschappers hierover nog sterk verdeeld. Een kwaadaardig gezwel van één centimeter doorsnede ontstaat ongeveer negen jaar voor het deze omvang bereikt. Daarna groeit het helaas veel sneller en daalt de kans op genezing drastisch. Hoe langer je wacht, hoe meer kans je loopt je borst volledig te verliezen

VOORKOMEN.

Een maandelijks zelfonderzoek, aangevuld met controles om de drie tot zes maanden bij de huisarts  of gynaecoloog is aangewezen voor vrouwen boven de twintig jaar. Best vraag je zelf aan je arts om je het borstonderzoek aan te leren. Het ideale moment is een week tot tien dagen na het begin van de menstruatie. Dan staat de borst minder gespannen, en zal je minder vlug vals alarm slaan. Het is vooral belangrijk te letten op veranderingen in je lichaam zonder onmiddelijk in paniek te slaan. Zo is het immers normaal dat borstklierweefsel niet overal even regelmatig aanvoelt. Let vooral op vochtafscheiding uit de tepel, verandering in volume van de borst, tepelintrekking of aanhoudende huiduitslag. De ondervinding heeft geleerd dat een vrouw die zichzelf nauwkeurig volgt veel kwaad kan voorkomen. De geneeskunde heeft nog andere wapens in zijn arsenaal om borstkanker vroegtijdig op te sporen. Zo is er de mammografie. Bij dit onderzoek wordt een stof ingespoten die een gezwel op een radiografie zichtbaar kan maken. Het nadeel van dit soort onderzoek is de radioactieve straling en de hoge kostprijs. Daarom raden medici dit onderzoek enkel aan bij verhoogd risico of bij vrouwen boven de vijftig jaar. Echografie, het vormen van een beeld van het borstweefsel door geluidsgolven, is een goedkoper en ongevaarlijk onderzoek dat de arts soms kan helpen om uit te maken of een gezwel goedaardig is of niet. Bij een goedaardig gezwel wordt een kleine operatie overwogen waar men het gezwel wegneemt en soms zelfs tijdens de operatie het weefsel ook onderzoekt.  Bij een kwaadaardig gezwel wordt meestal de hele borst weggenomen. Daarna volgt er soms nog bestraling, of een hormonale of chemische behandeling. De geneesheer beslist welke behandeling gevolgd wordt aan de hand van de resultaten van een statistische onderzoek. Hierbij gaat men na welk type kanker het beste reageert op een bepaalde therapie. De behandeling van borstkanker duurt vrij lang. Zo kan een estetische borstreconstructie ten vroegste één jaar na de operatie overwogen worden.

DR. PAUL  KOECK
TRENDS - 14 AUGUSTUS 1991